تاریخ : ۱۳۹۶/۰۸/۲۶      سرویس : تولید تحریریه مرکزی

    


بايد ها و نبايد هاي گفت‌وگو با رئيس‌جمهور

کد خبر : 83152 تعداد بازدید : 318 تاریخ خبر : ۱۳۹۶/۰۶/۱۱   ساعت خبر : ۱۱:۲۳

گفت و گوي هفته گذشته با رئيس جمهور كشورمان كه از شبكه يك سيما پخش شد با واكنش هاي مثبتي مواجه شد . كارشناسان اين گفت و گو را دقيق، مناسب و جذاب ارزيابي كرده اند .


به گزارش روابط عمومي رسانه ملي، گفت‌وگو با رئيس‌جمهور همواره حساسيت و اهميت بسيار زيادي دارد و از جمله مصاحبه‌هايي است كه بيش‌ترين مخاطب را دارد و افكار عمومي با دقت و توجه لحظه‌ به‌ لحظه آن را پي‌گيري مي‌كنند. گفت‌وگويي كه خود منبع خبري مهمي است و بازتاب گسترده‌اي در رسانه‌ها و مطبوعات و خبرگزاري‌ها دارد. بديهي است، گفت‌وگو با مقامات ارشد كشور، خاصه رئيس‌جمهور، شرايط و ويژگي‌هاي منحصر به‌ فرد خود را طلب مي‌كند. 

 

به بهانه پخش نخستين گفت‌وگوي زنده رئيس‌جمهور دولت دوازدهم با مردم از رسانه ملي، به سراغ مهدي مهدي‌قلي مجري اين مصاحبه رفتيم تا از زاويه نگاه يك مجري به اين گفت‌وگو و نمونه‌هاي مشابه آن بنگريم.


**مصاحبه و گفت‌وگو با مقامات ارشد كشور به‌ويژه رئيس‌جمهور، ويژگي‌ها و مؤلفه‌هاي خاص خود را دارد كه آن را از گفت‌وگوهاي متداول متمايز مي‌كند. مؤلفه‌هاي اين جنس از مصاحبه‌ها چيست؟

فارغ از گفت‌وگوي رئيس‌جمهور، من در همه گفت‌وگوهايي كه با مقامات ارشد و مسئولان داشتم، به اين نتيجه رسيدم كه لازمه هر گفت‌وگويي داشتن اطلاعات نسبتاً عميق از آن حوزه است. وقتي در برابر عالي‌ترين مقام يك حوزه قرار مي‌گيريد، آن فرد نسبت به حوزه كاري خود مسلط است و اشراف اطلاعاتي دارد. لذا مجري بايد با نگاهي كارشناسي و مبتني بر اطلاعات و داده‌هاي درست در مقابل او بنشيند و گفت‌وگو كند. البته اين مساله به اين معنا نيست كه مجري حتماً عالم به همه امور باشد، اما لازم است كه حتماً درباره موضوعي كه قرار است مصاحبه كند، آگاهي و اطلاعات كافي داشته باشد. بر همين اساس، عادتي در من نهادينه شده كه درباره موضوع مصاحبه مطالعه و در مواقع لازم از كارشناسان امر كسب اطلاع مي‌كنم. آنچه در اينجا حائز اهميت است صرف اطلاعات نيست، بلكه مجري بايد اين اطلاعات را در ذهن خود طبقه‌بندي كرد و انسجام ببخشد. اين موضوع در گفت‌وگو با مقامات ارشد مثل رؤساي قوا اهميت بيش‌تري پيدا مي‌كند. به اين دليل كه دامنه بحث خيلي وسيع‌تر است، به‌ويژه در گفت‌وگو با رئيس‌جمهور كه اين عموميت و گستردگي موضوعات به اوج مي‌رسد. ضمن اينكه گفت‌وگو با رئيس‌جمهور يك گفت‌وگوي عمومي است، نه متعلق به اين يا آن برنامه تلويزيوني كه رويكردهاي خاص خودشان را دارند. در واقع مصاحبه با رئيس‌جمهور به‌عنوان يك برنامه تلويزيوني، ساختار خاص خودش را دارد كه مستقل از گفت‌وگوهاي متداول تلويزيوني است.   

**ولي بايد مطالبات مردم را در نظر بگيرد.   

بله. ببينيد مجري در گفت‌وگو با رئيس‌جمهور موظف است خود را نماينده مردم و افكار عمومي بداند، همچنين خاستگاه‌هاي مردمي را در نظر داشته باشد و در عين حال مبتني بر فرهنگ و آدابي كه در جامعه مرسوم است رفتار كند. گاهي اوقات شاهد انتظاراتي هستيم كه مثلاً لحن مجري بايد تند باشد يا سؤالاتي كه مورد نظر جناح‌هاي سياسي است مطرح شود، ضمن اينكه مجري نمي‌تواند خارج از زبان و گفتمان فرهنگي جامعه به طرح سؤال بپردازد.

**به‌نظر مي‌رسد گفت‌وگو با رئيس‌جمهور يا مقامات ارشد نيازمند اعتماد به نفس بيش‌تري است و مجري علاوه بر اطلاعات و آگاهي لازم به مهارت‌هاي ارتباطي و اعتماد به نفس بالا هم نياز دارد. اين موضوع در تجربه گفت‌وگوي شما با رئيس‌جمهور چگونه بود؟

طبيعتاً گفت‌وگو با بالاترين مقام اجرايي كشور و اساساً هر مسئول بلندپايه به‌دليل دشواري‌هاي خاصي كه دارد براي مجري با اضطراب و هيجان همراه است و شايد اگر نباشد غير‌طبيعي است. حتي فراتر از اين، نفس اين كار و ماهيت كار رسانه‌اي به‌ويژه گفت‌وگوها يا اجراهاي زنده با كمي دلشوره و هيجان همراه است و بسياري از همكاران باسابقه و پيش‌كسوت من با وجود اينكه سال‌ها تجربه گويندگي و مجري هم داشتند اما هر بار كه جلو دوربين قرار مي‌گيرند باز هم با درصدي از استرس و هيجان مواجه مي‌شوند و نگراني هميشه وجود دارد اما اعتماد به نفس مساله ديگري است و نگراني و استرس داشتن مجري به‌معناي عدم اعتماد به نفس نيست. اين اعتماد به نفس هم به مرور و با تجربه سال‌ها اجرا و گويندگي ايجاد مي‌شود و اساساً لازمه اين حرفه است. اگر مجري اعتماد به نفس نداشته باشد، نمي‌تواند سؤالات خود را مطرح يا مصاحبه را مديريت كند و مرعوب آن فضا خواهد شد. براي انجام يك مصاحبه خوب، مجري حتماً بايد شوق و طراوت و انگيزه داشته باشد و اين احساس به او اعتماد به نفس مي‌دهد. همه اين موارد در مصاحبه‌هاي زنده اهميت بيش‌تري دارد، چون مصاحبه زنده يك راه بي‌بازگشت است و هر اتفاقي در لحظه بيفتد ثبت و پخش مي‌شود و فرصت ويرايش و اصلاح نيست. من دومين بار بود كه با آقاي دكتر روحاني گفت‌وگو مي‌كردم اما هر بار شايد تا چند روز هيجان اين گفت‌وگو با من هست‌‌.

**چگونه مي‌توان ذهن خود را مديريت كرد تا مصاحبه به‌درستي پيش برود؟

مجري بايد به اين واقعيت آگاه باشد كه مصاحبه با رئيس‌جمهور در عين حال گفت‌وگو با مردم است. مجري، نماينده قشرهاي مختلف مردم و نماينده افكار عمومي است و هم آن‌ها در حال تماشاي او و مصاحبه‌اش با رئيس‌جمهور كشورشان هستند. لذا بايد از تمام ظرفيت‌هاي خود استفاده كند و در عين حال با رعايت ادب و متانتي كه مبتني بر فرهنگ غني ماست، مصاحبه را مديريت كند. آقاي روحاني 24 ميليون رأي دارد و رئيس‌جمهور قانوني همه ملت است. شما نمي‌توانيد و نبايد به قصد عرض‌اندام و مطرح كردن خود جلو رئيس‌جمهور بنشينيد يا مثلاً با او مقابله كند. گفت‌وگو حتي اگر پر از چالش و انتقادي هم باشد، صحنه دوئل نيست و بايد مقيد به آداب و مبادي گفت‌وگو باشد. به اعتقاد من، ويژگي گفتاري و رفتاري يك مجري كه با رئيس‌جمهور گفت‌وگو مي‌كند بايد دو چيز باشد؛ مؤدبانه و صريح. اينكه سؤال انتقادي مطرح شود اشكالي ندارد اما ادب گفت‌وگو اين است كه با نقد با لحن مؤدبانه مطرح شود. اين اهتمام و التزام به ادب و متانت و رعايت ملاحظات رسانه‌اي صرفاً به اين دليل نيست كه در مقابل رئيس‌جمهور يا فلان مسئول قرار گرفته‌اي، بلكه مجري بايد مراقب باشد كه سؤال را طوري مطرح كند يا اطلاعاتي كه ارائه مي‌دهد به‌قدري مطمئن باشد كه تبعات منفي براي جامعه ايجاد نكرده و اذهان عمومي را دچار تشويش نكند. در طراحي سؤال از رئيس‌جمهور بايد مصالح عمومي كشور را در نظر گرفت و لحاظ كرد. طراحي سؤال براي مصاحبه‌هايي از اين دست صرفاً نوشتن يا بيان كردن سؤال نيست، بلكه بايد جوانب مختلف سؤال و پيامدهاي آن هم در نظر گرفته شود تا در نهايت آن مصاحبه و گفت‌وگو راهگشا باشد، نه راهزن. آنچه كه مجري در گفت‌وگو با مسئولان بايد رعايت كند و به آن پابند باشد، درست‌گويي است نه درشت‌گويي.

**خيلي‌ها معتقدند سؤالات از قبل به مهمان داده مي‌شود و اينگونه نيست كه در لحظه مطرح شود. اين موضوع چقدر صحت دارد؟

بله، تصوري وجود دارد كه برخي گمان مي‌كنند مجري از قبل همه سؤالات را با مهمان برنامه هماهنگ كرده و همه‌چيز از پيش تعيين شده است، اما واقعيت اين است كه آنچه ممكن است قبل از اجراي برنامه درباره آن با مهمان صحبت شود، محورهاي گفت‌وگوست. مثلاً مي‌خواهيم درباره بيكاري يا سود بانكي گفت‌وگو كنيم. اما اينكه چه چيزي مي‌خواهيم بگوييم يا چه چيزهايي بايد گفته شود، به هيچ وقت اتفاق نمي‌افتد و من قسم مي‌خورم كه تا به حال سؤال در اختيار مهمان قرار نگرفته است.

**شما چندبار با دكتر روحاني گفت‌وگو كرده‌ايد و اين مصاحبه‌ها چه ويژگي‌هاي داشت؟

من دوبار با رئيس‌جمهور گفت‌وگو كرده‌ام. بار اول به دهه فجر سال 94 برمي‌گردد كه شما هر سؤالي در آنجا از من مي‌شنويد بداهه است و هيچ سؤالي در اختيار من قرار داده نشده بود كه از رئيس‌جمهور بپرسم. در مصاحبه اخير هم من نيم ساعت قبل از شروع مصاحبه نزد آقاي دكتر روحاني رفتم كه طبق رسم و قاعده‌اي كه وجود دارد، براي آشنايي رئيس‌جمهور با مجري و خوشامدگويي به او صورت گرفت و درباره محتواي مصاحبه هيچگونه صحبتي انجام نشد. بعد از مصاحبه هم ايشان با گشاده‌رويي تشكر كنند و درباره مصاحبه چيزي نگفتند. اين نكته را هم بگويم كه دكتر روحاني بسيار هوشمند است. ضمن اينكه ايشان خود صاحب سخن بوده و در خطابه توانمند هستند و خيلي با دقت به سؤالات پاسخ مي‌دهند. مثلاً دوبار پيش آمده كه من دو سؤال را به‌شكل تركيبي در يك سؤال مطرح كردم و ايشان به شكل تفكيك شده به هر دو سؤال پاسخ دادند. در واقع ايشان به همه سؤال‌ها پاسخ داده و از آن‌ها رد نمي‌شوند. يكي از ويژگي‌هاي اين مصاحبه اين بود كه خيلي جزئي‌نگر و مصداقي بود و به يكسري مسائل و حرف‌هاي كلي ختم نشد. خوشبختانه هم تنوع سوژه‌ها و هم پرداخت جزئي به آن‌ها در مصاحبه با رئيس‌جمهور وجود داشت كه بازتاب‌هاي آن در رسانه‌هاي ديگر كه هر كدام يكي از صحبت‌هاي رئيس‌جمهور را تيتر كرده بودند نشان مي‌دهد كه اين گفت‌وگو توانسته به پرسش‌هايي كه در ذهن گروه‌هاي مختلف اجتماعي وجود داشت پاسخ دهد. تنوع تيترها نشان‌دهنده گستردگي دامنه مصاحبه بود. يكي ديگر از ويژگي‌هاي گفت‌وگو با رئيس‌جمهور، اين بود كه ابتدا دغدغه‌هاي فرهنگي و اجتماعي مطرح شد و تلاش كرديم اين‌بار به مسائل فرهنگي اولويت بدهيم و بعد به سراغ سؤالات اقتصادي رفتيم.

**اگرچه در مصاحبه‌ها همواره اين مصاحبه‌كننده است كه بيش‌تر ديده مي‌شود، اما به‌نظر مي‌رسد مجموعه‌اي از عوامل و نيروها بايد دست به دست هم دهد تا مصاحبه‌اي به‌درستي صورت بگيرد؟

به نكته بسيار خوبي اشاره كرديد. عوامل مختلفي پشت صحنه اين گفت‌وگوها تلاش مي‌كنند تا يك مصاحبه به بهترين شكل ممكن روي آنتن برود. اما متأسفانه اين افراد هيچگاه ديده نمي‌شوند و كم‌تر ارزش كارشان مورد قدرداني قرار مي‌گيرد. قطعاً اگر تلاش همه همكاران پشت صحنه نباشد، مجري نمي‌تواند با حضور ذهن و آمادگي كامل برنامه را اجرا كند و اين موضوع در مصاحبه رئيس‌جمهور از حساسيت و اهميت بيش‌تري برخوردار است./110


۱۳۹۶/۰۶/۱۱
چاپ خبر     

    
© 2012 - pririb.ir - <Powered BY YIP> Contact us :epr@irib.ir